Bij de aankoop van een huis betaal je aan kosten koper doorgaans tussen de 4% en 6% van de koopprijs bovenop de aankoopsom. Deze kosten bestaan uit overdrachtsbelasting, notariskosten en een aantal andere vaste uitgaven. Hieronder zie je precies uit welke onderdelen die kosten bestaan en hoeveel je per onderdeel kwijt bent.
Overdrachtsbelasting: de grootste kostenpost
De overdrachtsbelasting is voor de meeste kopers de zwaarste post binnen de kosten koper. Hoe hoog die is, hangt af van je situatie. Ben je tussen de 18 en 35 jaar en koop je voor de eerste keer een woning die niet duurder is dan de vrijstellingsgrens (naar schatting rond 510.000 euro in 2026), dan betaal je geen overdrachtsbelasting. Dit heet de startersvrijstelling.
Koop je als doorstromer een woning die je zelf gaat bewonen, dan betaal je 2% overdrachtsbelasting over de koopprijs. Op een huis van 350.000 euro is dat 7.000 euro. Koop je een tweede woning of een beleggingspand, dan geldt een hoger tarief van 10,4% (tarief 2024; controleer het actuele tarief bij de Belastingdienst).
Notariskosten bij kosten koper
Je betaalt altijd notariskosten als je een huis koopt. De notaris stelt twee aktes op: de leveringsakte en de hypotheekakte. Voor de leveringsakte betaal je naar schatting tussen de 700 en 1.200 euro in 2026, afhankelijk van de notaris en de regio. De hypotheekakte kost ruwweg hetzelfde bedrag. Samen liggen de notariskosten doorgaans tussen de 1.200 en 2.500 euro.
Het is slim om notarissen te vergelijken, want de tarieven kunnen flink uiteenlopen. De leveringsakte is verplicht; zolang je een hypotheek afsluit, geldt dat ook voor de hypotheekakte.
Taxatiekosten en bouwkundige keuring
Een taxatierapport is bijna altijd verplicht als je een hypotheek aanvraagt. De kosten hiervan liggen naar schatting rond de 400 tot 700 euro in 2026. De taxateur stelt de marktwaarde van de woning vast, wat de geldverstrekker nodig heeft om de hoogte van de hypotheek te bepalen.
Een bouwkundige keuring is niet verplicht, maar wel verstandig bij oudere woningen. Zo weet je vooraf welke gebreken er zijn en wat herstel gaat kosten. Zo’n keuring kost naar schatting tussen de 300 en 600 euro in 2026.
Advies- en bemiddelingskosten voor de hypotheek
Als je via een onafhankelijk hypotheekadviseur of een bank een hypotheek regelt, betaal je advieskosten. Die lopen naar schatting uiteen van 1.500 tot 3.500 euro in 2026, afhankelijk van de complexiteit van je situatie en de adviseur die je kiest. Sommige adviseurs werken op basis van een vast tarief, anderen rekenen een uurtarief.
Hypotheekadvies afslaan om kosten te besparen is niet altijd slim. Een hypotheek is een verplichting van tientallen jaren; een kleine fout in de keuze kan je op de lange termijn veel meer kosten dan het advies zelf.
Makelaarskosten: soms ook onder kosten koper
In de meeste gevallen betaalt de verkoper de verkoopmakelaar. Maar als je een aankoopmakelaar inschakelt om jou te begeleiden, zijn die kosten voor jou. Een aankoopmakelaar rekent doorgaans een courtage van 0,5% tot 1,5% van de koopprijs, of een vast tarief. Op een woning van 350.000 euro met 1% courtage is dat 3.500 euro.
Een aankoopmakelaar is niet verplicht, maar kan je helpen bij de onderhandeling en het doorspitten van de aankoopakte.
Rekenvoorbeeld: kosten koper op een woning van 350.000 euro
| Kostenpost | Geschat bedrag (2026) |
|---|---|
| Overdrachtsbelasting (2%, doorstromer) | 7.000 euro |
| Notariskosten (leveringsakte + hypotheekakte) | 1.500 tot 2.500 euro |
| Taxatiekosten | 400 tot 700 euro |
| Hypotheekadvies | 1.500 tot 3.500 euro |
| Bouwkundige keuring (optioneel) | 300 tot 600 euro |
| Aankoopmakelaar (optioneel, 1%) | 3.500 euro |
| Totaal (indicatie) | ca. 11.000 tot 18.000 euro |
Dit is een richtlijn. Als starter met een vrijstelling op de overdrachtsbelasting liggen de kosten koper een stuk lager, namelijk doorgaans tussen de 3.500 en 7.000 euro in dit voorbeeld.
Wat is niet aftrekbaar?
Niet alle kosten koper zijn fiscaal aftrekbaar. De overdrachtsbelasting en de notariskosten voor de leveringsakte zijn dat niet. De kosten voor de hypotheekakte, het hypotheekadvies en de taxatie zijn wel aftrekbaar in de inkomstenbelasting als ze direct samenhangen met de hypotheek. Raadpleeg de Belastingdienst of een belastingadviseur voor je eigen situatie, want de regels kunnen jaarlijks wijzigen.
Kosten koper zijn dus geen vaste, simpele opslag. Het exacte bedrag hangt af van wie je bent (starter of doorstromer), welke woning je koopt en welke diensten je inschakelt. Door van tevoren alle posten op een rij te zetten, kom je niet voor onaangename verrassingen te staan op het moment dat de sleutel van de deur op tafel ligt.
