Een schuldenregeling kan het verschil maken tussen jarenlang vastzitten in geldzorgen of eindelijk weer lucht krijgen. Veel mensen denken dat ze er alleen voor staan als de rekeningen zich opstapelen, maar er zijn meer mogelijkheden dan de meeste mensen beseffen. Of het nu gaat om een paar openstaande rekeningen of om schulden bij meerdere partijen tegelijk, er zijn concrete stappen die je kunt zetten. Deze blog laat zien hoe een regeling werkt, welke vormen er zijn en wat je kunt verwachten van het hele traject.
Wat een schuldenregeling precies inhoudt
Bij een schuldregeling worden afspraken gemaakt tussen jou en de mensen of bedrijven aan wie je geld verschuldigd bent. Het doel is dat je schulden op een beheersbare manier worden afgelost, of in sommige gevallen gedeeltelijk kwijtgescholden. Er zijn verschillende vormen. Een minnelijke regeling betekent dat alle schuldeisers vrijwillig akkoord gaan met een afbetalingsplan. Dat kan via de gemeente of via een erkende schuldhulpverleningsorganisatie. Gaat niet iedereen akkoord, dan kan de rechter alsnog ingrijpen via de Wet schuldsanering natuurlijke personen, ook wel bekend als de WSNP. In dat geval loopt het traject via de rechtbank en duurt het gemiddeld drie jaar. Gedurende die periode leef je van een vastgesteld bedrag en gaat de rest naar de aflossing van je schulden.
Hoe je schuldhulpverlening aanvraagt
De eerste stap is contact opnemen met de gemeente waar je woont. Gemeenten zijn verplicht om schuldhulpverlening aan te bieden. Je kunt je aanmelden bij het Wijkteam, de sociale dienst of een vergelijkbare instelling in jouw gemeente. Tijdens een eerste gesprek breng je al je schulden, inkomsten en uitgaven in kaart. Daarna wordt bekeken welke aanpak het beste bij jouw situatie past. Soms wordt er eerst geprobeerd een betalingsregeling te treffen met elke schuldeiser afzonderlijk. Lukt dat niet, dan wordt er gekeken of een schuldsaneringstraject haalbaar is. Het is belangrijk dat je alle informatie eerlijk en volledig aanlevert, want een traject kan alleen werken als het gebaseerd is op een volledig beeld van jouw financiële situatie.
Wat je kunt verwachten tijdens een saneringstraject
Wie in een officieel saneringstraject terechtkomt, merkt dat het leven tijdelijk flink verandert. Je krijgt een zogeheten vrij te laten bedrag: dat is het minimale bedrag waarvan je moet rondkomen voor je dagelijkse kosten. Alles wat je daarboven verdient, gaat naar de aflossing. Dat klinkt zwaar, en dat is het ook. Toch kiezen veel mensen er bewust voor, omdat ze na het traject schuldenvrij zijn of met een sterk verminderde restschuld verder kunnen. Tijdens het traject mag je geen nieuwe schulden maken. Je moet ook meewerken aan het vinden of behouden van werk als dat mogelijk is. Een bewindvoerder houdt toezicht op je financiën en zorgt dat de verdeling van betalingen correct verloopt. Na afronding van het traject ontvang je een zogenoemde schone lei: een officiële verklaring dat je resterende schulden zijn kwijtgescholden.
Voorkomen is beter dan een lang traject doorlopen
Vroeg om hulp vragen maakt een groot verschil. Hoe langer iemand wacht, hoe hoger de schulden oplopen door rente, boetes en extra kosten. Veel gemeenten en organisaties bieden laagdrempelige hulp aan, zoals budgetcoaching of een eenmalig gesprek met een financieel adviseur. Ook cursussen over omgaan met geld of begeleiding bij het aanvragen van toeslagen kunnen helpen om problemen te voorkomen voordat ze te groot worden. Mensen die al vroeg hulp inschakelen bij betalingsproblemen, komen vaak niet eens in een formeel saneringstraject terecht. Een simpele betalingsregeling met één schuldeiser is in veel gevallen al voldoende om te voorkomen dat de situatie verder uit de hand loopt. Schamen voor geldproblemen is begrijpelijk, maar het is geen reden om hulp uit te stellen. Financiële problemen kunnen iedereen overkomen en er is geen moment te vroeg om hulp te zoeken.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een wettelijk saneringstraject?
Een traject via de WSNP duurt in de meeste gevallen drie jaar. In die periode leef je van een vastgesteld bedrag en worden je schulden zoveel mogelijk afbetaald. Na afloop krijg je een schone lei, wat betekent dat de resterende schulden officieel worden kwijtgescholden.
Wat gebeurt er als niet alle schuldeisers akkoord gaan?
Als niet alle schuldeisers instemmen met een minnelijke regeling, kan de rechter via de WSNP alsnog een saneringstraject opleggen. De rechtbank beslist dan dat alle schuldeisers moeten meewerken, ook als ze dat zelf niet willen.
Mag je tijdens een saneringstraject werken?
Ja, werken is tijdens een saneringstraject zelfs verplicht als dat mogelijk is. Het inkomen dat je verdient gaat grotendeels naar de aflossing van je schulden. Alleen het vastgestelde vrij te laten bedrag mag je zelf houden voor dagelijkse uitgaven.
Wat is het verschil tussen een betalingsregeling en een schuldsanering?
Bij een betalingsregeling maak je met één of meer schuldeisers afspraken over het terugbetalen van een schuld, zonder tussenkomst van de rechter. Bij een schuldsanering gaat het om een formeel traject waarbij alle schulden tegelijk worden aangepakt, vaak met begeleiding van de gemeente of een bewindvoerder.
Heeft een saneringstraject gevolgen voor je kredietregistratie?
Ja, een schuldsanering wordt geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie, ook wel BKR genoemd. Die registratie blijft een aantal jaren zichtbaar, ook na afloop van het traject. Dat kan gevolgen hebben voor het afsluiten van een lening of een telefoonabonnement op krediet.
