In de praktijk zijn freelancer en zzp’er vaak precies hetzelfde. Beide termen beschrijven iemand die zelfstandig werkt, voor meerdere opdrachtgevers, zonder vast dienstverband. Toch is er één situatie waarin de termen wél uit elkaar lopen: bij de Belastingdienst. Of is freelancer hetzelfde als zzp hangt dus af van de context waarin je de vraag stelt.
Wat betekenen de twee termen eigenlijk?
ZZP staat voor zelfstandige zonder personeel. Je werkt voor jezelf, je hebt geen werknemers in dienst en je voert opdrachten uit voor verschillende klanten. Een freelancer doet in de kern precies hetzelfde. Je werkt vrij, je kiest je eigen opdrachten en je hebt geen vaste werkgever.
Het woord freelancer komt uit het Engels en wordt in Nederland vooral gebruikt in creatieve of digitale beroepen, zoals schrijvers, designers en ontwikkelaars. ZZP is een typisch Nederlandse term die je vaker tegenkomt in officiële documenten, bij de Kamer van Koophandel en bij de Belastingdienst.
Zijn freelancer en zzp’er hetzelfde voor de overheid?
Volgens het Ondernemersplein, de officiële website van de Nederlandse overheid, is er geen verschil tussen zzp en freelance. Beide woorden betekenen dat je voor verschillende opdrachtgevers werkt en geen personeel in dienst hebt. Voor het inschrijven bij de Kamer van Koophandel en het starten van je bedrijf maakt het dus geen verschil welke term je gebruikt.
Toch is er een nuance. De Belastingdienst kijkt anders naar de situatie. Daar kan een freelancer worden gezien als een zogeheten resultaatgenieter. Dat is iemand die inkomen verdient buiten dienstbetrekking, maar die niet wordt aangemerkt als ondernemer. Een zzp’er die wel als ondernemer wordt erkend, heeft recht op fiscale voordelen zoals de zelfstandigenaftrek. Een freelancer zonder ondernemersstatus heeft dat recht niet automatisch.
Wanneer ben je ondernemer voor de Belastingdienst?
De Belastingdienst beoordeelt of je echt ondernemer bent aan de hand van een aantal criteria. Het gaat dan om zaken zoals hoeveel opdrachtgevers je hebt, of je zelfstandig werkt, of je risico loopt en of je inkomsten regelmatig zijn. Voldoe je aan die criteria, dan word je als ondernemer gezien. Dan heb je als zzp’er recht op bepaalde belastingvoordelen.
Werk je maar voor één of twee opdrachtgevers, of zijn je inkomsten onregelmatig? Dan kan de Belastingdienst besluiten je als resultaatgenieter te behandelen in plaats van als ondernemer. Je inkomen valt dan onder “resultaat uit overige werkzaamheden” en niet onder winst uit onderneming. Dat heeft gevolgen voor je belastingaangifte.
Wat zijn de praktische gevolgen van dit verschil?
Als je als ondernemer wordt aangemerkt, kun je gebruikmaken van de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling. Dit verlaagt de belasting die je betaalt over je inkomsten. Als resultaatgenieter heb je daar geen recht op. Je betaalt dan belasting over het volledige bedrag dat je verdient, na aftrek van gemaakte kosten.
Het is slim om bij de start van je zelfstandige loopbaan na te gaan welke status voor jou geldt. Twijfel je? Een belastingadviseur of boekhouder kan dit voor je uitzoeken op basis van je specifieke situatie.
Wat moet je regelen als je start, ongeacht de term?
Of je jezelf nu freelancer of zzp’er noemt, de praktische stappen bij het starten zijn grotendeels hetzelfde. Dit zijn de belangrijkste dingen die je moet regelen:
- Schrijf je in bij de Kamer van Koophandel. Dit is verplicht als je als zelfstandige werkt.
- Kies een rechtsvorm. De meeste zelfstandigen kiezen voor een eenmanszaak.
- Vraag een btw-nummer aan via de Belastingdienst. Dat heb je nodig voor je facturen.
- Denk na over een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Als je ziek wordt, heb je geen uitkering via een werkgever.
- Regel je boekhouding. Bewaar facturen en bonnen, en doe aangifte inkomstenbelasting.
- Sluit eventueel een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af, afhankelijk van je branche.
Welke term gebruik je het beste?
In de praktijk kun je beide termen gebruiken zonder problemen. Wat telt is hoe de Belastingdienst jouw situatie beoordeelt, niet hoe je jezelf noemt. In gesprekken met opdrachtgevers of op je website is freelancer of zzp’er simpelweg een kwestie van voorkeur of gewoonte in jouw branche.
Ben je actief in een creatieve sector? Dan zul je de term freelancer vaker tegenkomen. Werk je in de bouw, de zorg of de techniek? Daar wordt vaker over zzp’ers gesproken. De inhoud van wat je doet blijft hetzelfde.
Veelgestelde vragen
Moet ik me inschrijven bij de KVK als freelancer?
Ja, ook als je jezelf freelancer noemt ben je verplicht je in te schrijven bij de Kamer van Koophandel. Dit geldt zodra je zelfstandig opdrachten uitvoert voor klanten en daar inkomsten mee verdient.
Heeft een freelancer recht op zelfstandigenaftrek?
Dat hangt ervan af. Een freelancer die door de Belastingdienst wordt erkend als ondernemer heeft recht op zelfstandigenaftrek. Wordt de freelancer als resultaatgenieter gezien, dan geldt die aftrek niet. De Belastingdienst beoordeelt dit op basis van je werkwijze en de omvang van je opdrachten.
Wat is een resultaatgenieter?
Een resultaatgenieter is iemand die inkomen verdient buiten een gewoon dienstverband, maar die niet als ondernemer wordt aangemerkt door de Belastingdienst. De inkomsten worden dan belast als “resultaat uit overige werkzaamheden”. Dit kan gelden voor freelancers die weinig opdrachtgevers hebben of weinig omzet draaien.
Kan ik als zzp’er ook voor één opdrachtgever werken?
Dat mag, maar de Belastingdienst kijkt dan kritisch of je wel echt zelfstandig ondernemer bent of eigenlijk in loondienst werkt zonder het te beseffen. Werk je structureel voor één opdrachtgever, dan kan er sprake zijn van een schijnzelfstandigheidsconstructie. De overheid let hier de laatste jaren steeds scherper op.
